CEVİZ HASTALIKLARI I - CEVİZ KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ

CEVİZ HASTALIKLARI I - CEVİZ KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ />

CEVİZ HASTALIKLARI I

CEVİZ KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ

  • Armillaria Kök Çürüklüğü
  • Kök Boğazı Tümörü
  • Ceviz Yanıklığı
  • Ceviz Antraknozu Hastalığı (Gnomonia leptostyla)

Armillaria Kök Çürüklüğü:

Armillaria Kök Çürüklüğü - Büyük bir ağaç kökünün dış yüzeyinde büyüyen Armillaria'nın
kök benzeri rizomorfları. Armillaria, on yıllar boyunca kütüklerde ve ölü kök dokularının
büyük parçalarında rizomorf şeklinde hayatta kalabilir.

Meşe kök çürüklüğü veya mantar kök çürüklüğü olarak da bilinir. Armillaria mellea isimli toprak kökenli bir fungus tarafından oluşturulur. Fungus ceviz ağaçlarının köklerini, kök boğazını ve gövdenin alt kısımlarında bılaşma ve yayılım yapar. İlk belirtileri küçük klorotik yapraklar, genç yaprak dökümleri ve sürgün uçlarında geriye ölümlerdir.

Genel olarak, fungusun bulaştığı yaptığı kök sistemi ya da kök boğazı yönünde belirtiler görülür. Sonuç olarak fungus, ağacın tüm kök sitemini tahrip eder veya alt gövde çevresini bir kuşak gibi sararak ağaç ölümlerine neden olur.

Hastalığa naden olan zararlı şapkalı bir fungustur. Şapkalarını sonbaharda ilk yağmurlarından hemen sonra oluşturmaya başlar.

Hasta ağaçların köklerinde veya ölü ağaçların ve odunların üzerinde salkım şeklinde oluşan sarımsı kahverengi olan ve aşağıya doğru siyahlaşan şapkalar ortalama 5-15 cm çapındadır. Bu şapkalar misellerden oluşan rizomorfların ucunda meydana gelirler. Rizomorflar kalın, silindir şeklinde koyu renkli misel uzantılarıdır. Uç kısımları renksiz ve akışkan madde ile çevrili olan rizomorfların dışı koyu, içi ise beyazdır. Şapkanın altında bulunan lamellerde olgunlaşan basidiosporlar 8-9 x 5-6 mikron boyutundadırlar.

Fungus hem toprakta, hem de odun dokusunda yaşar, ölü ağaçlarda ve toprakta kalan kök parçalarında uzun süre yaşamını sürdürürler. Nemli yerlerde iyi gelişme olanağı bulur. 

Orman ve meyve ağaçlarının köklerinde çürüklük yaparak ağaçların ölümüne neden olurlar. Hastalığa yakalanan ağaçlarda:

  • Sürgün oluşumu azalır.
  • Yapraklar sararır ve dökülür.
  • Sürgün ve dallar ölmeye ve kurumaya başlar.
  • Nihayet ağaçlar tamamen kururlar.

Bu belirtilerin oluşumu ve ağaçların ölümü 4 yılık bir süreyi gerektirebilir. Ancak şiddetli enfeksiyon koşullarında bu süre 1-2 yıla kadar düşebilir.

Ceviz ağacı devrildiği zaman koyu kahverengi ölü kökler çıplak gözle görülebilir.
Bu çürük köklerin belirgin tipik bir kokusu vardır.

Hastalığa yakalanmış ağaçların kökleri incelendiğinde ikinci köklerden başlayarak kök boğazına kadar kabuk dokusu ile odun dokusu arasında beyaz fungal tabakanın oluştuğu görülür. Hastalığın başlangıcında odun dokusu açık kahverengidir, daha sonra sarımtrak veya süngerimsi dokuya dönüşür.

Ağaçların yaşamlarının kısalmasına, ağacın verim yaşında ölümüne neden olduğu için ekonomik açıdan önemlidir. Toprağı iyi seçilmemiş bahçe kuruluşu ve kültürel işlemleri tekniğine uygun yapılmamış bahçelerde etmen kolay gelişebilmektedir. Bu fungusun entansif tarım yapılan bahçelerdeki ağaçları çok az hastalandırdığı bilinmektedir. [ENSANTİF TARIM: Her birim üretim aracında mümkün olan bir düzeyde en fazla verimi alma. Bitki yetiştiriciliğinde bitkiden bilim ve tekniğin tüm olanaklarını kullanarak en yüksek düzeyde verim elde etme.]

Yaygın olarak görüldüğü meyve ağaçları elma, armut, erik, şeftali, kiraz, vişne, kayısı, dut, nar, asma, zeytin, kestane ve ceviz orman ağaçları ise, meşe ve iğne yapraklılardır.

Mücadelesi:

Armillaria ile infekteli topraklarda ceviz bahçeleri kurmadan önce koruyucu önlemler alınmalı, fungus bulaşmasına dayanıklı anaçlar kullanılmalıdır. Dikimden önce pahalı ve zor bir uygulama olmasına karşın methyl bromide ile toprak fumigasyonu yapılması ağaç ölümlerini büyük ölçüde azaltacaktır. Hastalıklı ağaçlar sökülüp, bütün bitki artıklarıyla birlikte araziden uzaklaştırılmalıdır. Hastalıklı ağaçlara yakın olan ve belirti göstermeyen ağaçların da hastalık taşıma ihtimali göz ardı edilmemelidir.

Armillaria Kök Çürüklüğü

Kültürel Önlemler:

Bu zararlı ile mücadelede kültürel önlemler ağırlık kazanmaktadır. Kültürel önlemlerin eksiksiz olarak yerine getirilmesi mücadeledeki başarı oranını artıracaktır. Uygulanması gereken kültürel önlemleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
 

  • Kuruyan ağaçlar bahçeden en ince kökleri de dahil olmak üzere sökülerek imha edilmeli ve açılan çukurlarda kireç söndürülmelidir. Bu şekilde ağaç sökülen alanlara 2 - 3 yıl herhangi bir meyve fidanı dikilmemelidir.
  • Hastalık bahçenin belli kesimlerinde görülüyorsa, rizomorfların sağlam ağaçlara ulaşmaması için hastalığın görüldüğü yerler 60 cm derinlik ve 30 cm genişliğindeki hendeklerle izole edilmelidir.
  • Çevre bahçelerde hastalığın bulunması durumunda, sel sularının getireceği hastalıklı kök parçacıklarının girişini önlemek için bahçenin çevresine hendek açılmalıdır.
  • Ağaçlar sağlam ve sağlıklı yetiştirilmelidir. Bunun için fidanlar derin dikilmemeli, aşırı sulanmamalı ve köklerin yaralanmamasına dikkat etmelidir.
  • Sonbaharın ilk yağmurlarından sonra oluşan fungusun şapkaları ve oluştukları yerdeki kök parçaları imha edilmelidir.
  • Ormanların açılmasıyla elde edilen araziye hemen meyve bahçesi kurulmamalı, toprak 2 - 3 yıl boş bırakılmalıdır.

Kimyasal mücadele:

Kimysal olarak yapılan mücadele yöntemleri yüksek oranda başarılı olmamakla beraber, hastalığın görülmediği ağaçların korunması ve yeni başlamış ağaçların birkaç yıl daha yaşamasını sağlaması açısından önemlidir. İlaçlı uygulamalar genellikle hastalık görüldüğünde yapılır. İlaçlamalarda fırça ve kova kullanılmakta ve ağaçların kökleri iyice sulanmaktadır. Hastalığın gelişimine göre uygulanan kimyasal savaşım şekli aşağıda belirtilmektedir.

  • Hastalık yeni başlamış ise; hasta kökler kesilip, hasta kısımlar temizlendikten sonra bu yerlere %5'lik Bordo Bulamacı, %2'lik Göztaşı veya %5'lik Karaboya ilaçlarından biri fırça ile sürülür, ilaç kuruduktan sonra üzeri aşı macunu veya 750 gr ardıç katranı + 250 gr Göztaşı karışımı ile kapatılır.
  • Kökler tamamen hasta ise, ince köklere kadar sökülerek kendi çukurunda yakılır, yerine sönmemiş kireç veya %2'lik Formalin dökülerek kapatılır.
  • Hastalığın görüldüğü bahçelerdeki sağlam ağaçları korumak için sonbaharda veya ilkbaharda ağaçların taç izdüşümleri %5'lik Karaboya yada %2'lik Göztaşı ile m2 ye 10 litre ilaçlı su ile sulanmalıdır.

NOT: İlaçlı mücadele için mutlaka uzman görüşü alınız. Burada belirtilen ilaçlar ve kimyasal mücadele yöntemleri tavsiye niteliğindedir.

Armillaria mellea mantarları, Armillaria kök çürüklüğünün sebebi
Kabuk kaldırıldığında zeminden gelen vasküler kambiyumun renk değişikliği görülebilir